پایان نامه برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک ومتوسط با بهره گرفتن از مدل تعالی سازمان (EFQM)

پایان نامه برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک ومتوسط با بهره گرفتن از مدل تعالی سازمان (EFQM)

دانشگاه آزاد

واحد مهاباد

«پایان نامه برای دریافت درجه­ کارشناسی ارشد M.Sc»

مدیریت صنعتی(تحقیق در عملیات)

عنوان:

شناسایی و رتبه بندی برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک ومتوسط با بهره گرفتن از مدل تعالی سازمان (EFQM) (مورد مطالعه شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب)

شهریور1392

 

 

چکیده:

مقدمه: فرهنگ سازمان، بیان گر شخصیت سازمان است. فرهنگ شامل ارزش ها، نرم ها، محسوسات و نشانه های اعضای سازمان و رفتارشان است. با توجه به اهمیت فرهنگ و فرهنگ سازمانی و اینکه عرضه نیروی انسانی توانمند و کارآمد، امری محدود، وقت گیر و پرهزینه است و با توجه به نقش بسیار مهم فرهنگ سازمان در موفقیت سازمان ها و غفلت بسیاری از مدیران کشورمان از این امر مهم، مطالعه، تحقیق و اشاعه این مباحث، گامی در جهت بیداری از خواب غفلت است. پژوهش حاضر یک مطالعه پیمایشی است که عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب را براساس مدل تعالی سازمانی (EFQM) ارزیابی نموده است.

فصل اول: شامل کلیات تحقیق می باشد که طرح کلی تحقیق در آن قید شده است.

فصل دوم: ادبیات و بررسی منابع (نظریه های مربوط به مدل تعالی سازمانی در ایران و سایر کشورها)، همچنین به سوالات و فرضیه های تحقیق با بهره گرفتن از بررسی منابع پرداخته شده است.

فصل سوم (روش بررسی): این مطالعه مقطعی برروی یک نمونه ی 50 نفری از کارکنان واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب انجام گرفته است. این تحقیق از نظر روش، پیمایشی و از نظر هدف، کاربردی می باشد. جمع آوری داده ها با بهره گرفتن از پرسشنامه صورت گرفت. این پرسشنامه دارای 50 سوال هم وزن می باشد. و هریک از 50 سوال اثری مساوی بر امتیاز واحدهای صنعتی دارند. پنج معیار اول به عنوان معیارهای (فرضیه ها) توانمد ساز و 4 معیار دوم به عنوان معیارهای نتایج شناخته شده اند.

فصل چهارم (نتیجه گیری): سازمان ها برای حرکت به سمت تعالی، ناگریز از استقرار سیستم های نوین مدیریتی هستند. رهبری سازمان، برنامه ریزی استراتژیک، ارتقاء و رضایت کارکنان، استفاده بهینه از منابع و تدوین و بکارگیری فرایندها از جمله عواملی هستند که طراحی و استقرار برنامه های بهبود مرتبط با آنها می تواند سازمان ها را در جهت رشد و تکامل به پیش ببرد. بی شک تلاش برای حصول به نتایج و ارزیابی های دوره ای و بازنگری در برنامه ها نیز برای دست یابی تعالی بسیار ضروری است. در این راستا فراهم کردن شرایط و امکانات لازم به منظور بهبود ابعاد فرهنگ سازمانی در نظر گرفته شده در این پژوهش، علاوه بر این که باعث ایجاد شرایط مطلوب برای سازمان و کارکنان می گردد، می تواند زمینه های لازم جهت رشد و تعالی سازمانی را نیز در برگیرد. تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها با بهره گرفتن از آمار استنباطی و آزمون T تک گروهی انجام گردید (از طریق نرم افزار SPSS انجام گرفت). اطلاعات بدست آمده از نتایج فرضیه های پژوهش حاکی از آن بوده که فرضیه اصلی و فرضیه های فرعی تحقیق در سطح احتمال 95% مورد تایید قرار گرفتند.

فصل پنجم: یافته های حاصل از نتایج تجزیه و تحلیل اطلاعات فصل چهارم، نتیجه گیری شده و پیشنهادات در جهت افزایش سطح تعالی سایر سازمان ها ارائه گردید.

کلمات کلیدی: مدل تعالی سازمانی، EFQM، آزمون T تک گروهی، روش پیمایشی.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول

1- مقدمه و اهداف

1-1- مقدمه 2

1-2- بیان مسئله 4

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 6

1-4- فرضیه های تحقیق 10

1-4-1- فرضیه های اصلی تحقیق 10

1-4-2- فرضیه های فرعی تحقیق 10

1-5- اهداف تحقیق 11

1-5-1- هدف اصلی تحقیق 11

1-5-2- هدف کاربردی تحقیق 11

1-6- روش شناسایی تحقیق 13

1-6-1- نوع تحقیق 13

1-6-2- نحوه گردآوری داده ها (اطلاعات) تحقیق 13

1-6-2-1- روش کتابخانه‌ای 13

1-6-2-2- روش میدانی 14

1-6-3- نحوه تجزیه تحلیل داده های گردآوری شده 14

1-7- جامعه آماری و نمونه آماری 15

1-8- قلمرو تحقیق 15

1-8-1- قلمرو موضوعی 15

1-8-2- قلمرو مکان 16

1-8-3- قلمرو زمان 16

1-9- متغییرهای (اصطلاحات) پژوهش و تعاریف آنها 16

1-9-1- تعریف مفهومی متغیرهای تحقیق 16

1-9-2- تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق 18

فهرست مطالب

عنوان صفحه

1-9-2-1- رهبری 18

1-9-2-2- خط مشی و استراتژی 19

1-9-2-3- کارکنان 19

1-9-2-4- مشارکتها و منابع 19

1-9-2-5- فرایندها 20

1-9-2-6- نتایج مشتری 20

1-9-2-7- نتایج کارکنان 20

1-9-2-8- نتایج جامعه 20

1-9-2-9- نتایج کلیدی عملکرد 21

1-10- مدل تعالی سازمانی در ایران 21

فصل دوم

2- بررسی منابع

بخش اول: سازمان متعالی

2-1- مقدمه 24

2-2- تعریف تعالی سازمانی 25

2-3- مزایای مدل تعالی سازمانی 25

2-4- جایزه ملی کیفیت و تکامل مدل های سرآمدی کسب و کار 26

2-5- مدیریت کیفیت و مدل سرآمدی EFQM در اروپایی 30

2-6- مدیریت کیفیت و مدل سرآمدی EFQM در ایران 31

2-7- خود ارزیابی 33

2-8- مزایای خود ارزیابی 33

2-9- خود ارزیابی در مدل EFQM 33

2-10- مدل سرآمدی EFQM در یک نگاه 35

2-11- منطق و معیارها 36

فهرست مطالب

عنوان صفحه

2-12- منطق رادار (RADAR) 37

2-13- تشریع معیارها و نکات در مدل EFQM و نحوه امتیاز دهی به آنها 39

2-13-1- رهبری 41

2-13-2- خط مشی و استراتژی 41

2-13-3- کارکنان 42

2-13-4- منابع و شرکاء 43

2-13-5- فرایندها 44

2-13-6- نتایج مشتری 44

2-13-7- نتایج کارکنان 45

2-13-8- نتایج جامعه 46

2-13-9- نتایج کلیدی عملکرد 47

بخش دوم: سوابق تحقیقات انجام شده در رابطه با مدل تعالی سازمانی EFQM 47

الف- تحقیقات انجام شده در ایران 47

ب- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور 52

فصل سوم

3- روش تحقیق

3-1- مقدمه 55

2-3- روش تحقیق 55

3-3- روش جمع آوری اطلاعات 56

3-4- جامعه آماری 58

3-5- پایایی و روایی پرسشنامه 59

3-5-1- تعیین پایایی (قابلیت اعتماد) پرسشنامه 59

3-5-2- روایی ابزار اندازه گیری 59

3-6- ابزار جمع آوری داده ها 60

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل چهارم

4- نتایج

4-1- مقدمه 62

4-2- بخش اول توصیف آماری 63

4-2-1- ترکیب جنسیت افراد 63

4-2-2- ترکیب سنی افراد 64

4-2-3- ترکیب میزان تحصیلات افراد 65

4-2-4- ترکیب سابقه خدمت افراد 66

4-2-5- ترکیب رده سازمانی افراد 67

4-3- بخش دوم پرسشنامه خود ارزیابی50 سوال 68

4-4- بخش سوم تجزیه و تحلیل 119

فصل پنجم

5- نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1- مقدمه 131

5-2- نتیجه گیری 131

5-3- نتیجه گیری کلی 135

5-4- پیشنهادات 136

منابع 141

پیوست 145

فهرست جداول

عنوان صفحه

3-1- نشان دهنده تقسیم بندی سوالات پرسشنامه تحقیق حاضر 57

3-2- طرح های صنعتی قابل واگذاری 58

3-3- فاصله ها طرح انجام شده 58

3-4- درجه ارزشیابی در مدل تعالی سازمانی 60

4-1- توزیع فراوانی جنسیت افراد مورد مطالعه 63

4-2- توزیع فراوانی سن افراد مورد بررسی 64

4-3- توزیع فراوانی میزان تحصیلات افراد مورد مطالعه شده 65

4-4- توزیع فراوانی میزان سابقه خدمت افراد مورد مطالعه 66

4-5- توزیع فراوانی براساس رده سازمانی افراد مورد مطالعه 67

4-6- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال اول پرسشنامه 69

4-7- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال دوم پرسشنامه 70

4-8- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سوم پرسشنامه 71

4-9- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهارم پرسشنامه 72

4-10- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال پنجم پرسشنامه 73

4-11- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال ششم پرسشنامه 74

4-12- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال هفتم پرسشنامه 75

4-13- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال هشتم پرسشنامه 76

4-14- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال نهم پرسشنامه 77

4-15- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال دهم پرسشنامه 78

4-16- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال یازدهم پرسشنامه 79

4-17- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال دوازدهم پرسشنامه 80

4-18- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سیزدهم پرسشنامه 81

4-19- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهاردهم پرسشنامه 82

4-20- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال پانزدهم پرسشنامه 83

4-21- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال شانزدهم پرسشنامه 84

فهرست جداول

عنوان صفحه

4-22- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال هیفدهم پرسشنامه 85

4-23- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال هیجدهم پرسشنامه 86

4-24- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال نوزدهم پرسشنامه 87

4-25- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیستم پرسشنامه 88

4-26- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و یکم پرسشنامه 89

4-27- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و دوم پرسشنامه 90

4-28- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و سوم پرسشنامه 91

4-29- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و چهارم پرسشنامه 92

4-30- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و پنجم پرسشنامه 93

4-31- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و ششم پرسشنامه 94

4-32- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و هفتم پرسشنامه 95

4-33- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و هشتم پرسشنامه 96

4-34- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال بیست و نهم پرسشنامه 97

4-35- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی ام پرسشنامه 98

4-36- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و یکم پرسشنامه 99

4-37- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و دوم پرسشنامه 100

4-38- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و سوم پرسشنامه 101

4-39- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و چهارم پرسشنامه 102

4-40- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و پنجم پرسشنامه 103

4-41- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و ششم پرسشنامه 104

4-42- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و هفتم پرسشنامه 105

4-43- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و هشتم پرسشنامه 106

4-44- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال سی و نهم پرسشنامه 107

4-45- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل ام پرسشنامه 108

4-46- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و یکم پرسشنامه 109

فهرست جداول

عنوان صفحه

4-47- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و دوم پرسشنامه 110

4-48- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و سوم پرسشنامه 111

4-49- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و چهارم پرسشنامه 112

4-50- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و پنجم پرسشنامه 113

4-51- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و ششم پرسشنامه 114

4-52- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و هفتم پرسشنامه 115

4-53- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و هشتم پرسشنامه 116

4-54- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال چهل و نهم پرسشنامه 117

4-55- توزیع فراوانی پاسخ های مربوط به سوال پنجاه ام پرسشنامه 118

4-56- امتیازات لازمه جهت رسیدن به تعالی سازمانی 120

4-57- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکتهای صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب 121

4-58- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با رهبری 122

4-59- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با خط مشی و استراتژی 123

4-60- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در حوزه شرکای تجاری و منابع 124

4-61- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با فرایندهای سازمانی 125

4-62- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با نتایج مربوط به مشتری 120

4-63- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با نتایج مربوط به کارکنان 126

فهرست جداول

عنوان صفحه

4-64- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با نتایج جامعه 127

4-65- نتایج آزمون t تک گروهی برای تعیین میزان متعالی بون عملکرد واحدهای صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب در رابطه با نتایج کلیدی عملکرد 128

5-1- خلاصه نتایج فرضیه ها 136

فهرست نمودار

عنوان صفحه

4-1- توزیع فراوانی جنسیت افراد مورد مطالعه 63

4-2- توزیع فراوانی نسبی سن افراد مورد بررسی 64

4-3- توزیع فراوانی نسبی میزان تحصیلات افراد نمونه آماری 65

4-4-توزیع فراوانی نسبی میزان سابقه خدمت افراد مورد مطالعه 66

4-5- توزیع فراوانی نسبی رده سازمانی نمونه آماری 67

4-6- درصد فراوانی سوال اول بر حسب جواب ها 69

4-7- درصد فراوانی سوال دوم بر حسب جواب ها 70

4-8- درصد فراوانی سوال سوم بر حسب جواب ها 71

4-9- درصد فراوانی سوال چهارم بر حسب جواب ها 72

4-10- درصد فراوانی سوال پنجم بر حسب جواب ها 73

4-11-درصد فراوانی سوال ششم بر حسب جواب ها 74

4-12- درصد فراوانی سوال هفتم بر حسب جواب ها 75

4-13- درصد فراوانی سوال هشتم بر حسب جواب ها 76

4-14- درصد فراوانی سوال نهم بر حسب جواب ها 77

4-15- درصد فراوانی سوال دهم بر حسب جواب ها 78

4-16- درصد فراوانی سوال یازدهم بر حسب جواب ها 79

4-17- درصد فراوانی سوال دوازدهم بر حسب جواب ها 80

4-18- درصد فراوانی سوال سیزدهم بر حسب جواب ها 81

4-19- درصد فراوانی سوال چهار دهم بر حسب جواب ها 82

4-20- درصد فراوانی سوال پانزدهم بر حسب جواب ها 83

4-21- درصد فراوانی سوال شانزدهم بر حسب جواب ها 84

4-22- درصد فراوانی سوال هفدهم بر حسب جواب ها 85

4-23- درصد فراوانی سوال هیجدهم بر حسب جواب ها 86

4-24- درصد فراوانی سوال نوزدهم بر حسب جواب ها 87

4-25- درصد فراوانی سوال بیستم بر حسب جواب ها 88

فهرست نمودار

عنوان صفحه

4-26- درصد فراوانی سوال بیست و یکم بر حسب جواب ها 89

4-27- درصد فراوانی سوال بیست و دوم بر حسب جواب ها 90

4-28- درصد فراوانی سوال بیست و سوم بر حسب جواب ها 91

4-29- درصد فراوانی سوال بیست و چهارم بر حسب جواب ها 92

4-30- درصد فراوانی سوال بیست و پنجم بر حسب جواب ها 93

4-31- درصد فراوانی سوال بیست و ششم بر حسب جواب ها 94

4-32- درصد فراوانی سوال بیست و هفتم بر حسب جواب ها 95

4-33- درصد فراوانی سوال بیست و هشتم بر حسب جواب ها 96

4-34- درصد فراوانی سوال بیست و نهم بر حسب جواب ها 97

4-35- درصد فراوانی سوال سی ام بر حسب جواب ها 98

4-36- درصد فراوانی سوال سی و یکم بر حسب جواب ها 99

4-37- درصد فراوانی سوال سی و دوم بر حسب جواب ها 100

4-38- درصد فراوانی سوال سی و سوم بر حسب جواب ها 101

4-39- درصد فراوانی سوال سی و چهارم بر حسب جواب ها 102

4-40- درصد فراوانی سوال سی و پنجم بر حسب جواب ها 103

4-41- درصد فراوانی سوال سی و ششم بر حسب جواب ها 104

4-42- درصد فراوانی سوال سی و هفتم بر حسب جواب ها ه 105

4-43- درصد فراوانی سوال سی و هشتم بر حسب جواب ها 106

4-44- درصد فراوانی سوال سی و نهم بر حسب جواب ها 107

4-45- درصد فراوانی سوال چهل ام بر حسب جواب ها 108

4-46- درصد فراوانی سوال چهل و یکم بر حسب جواب ها 109

4-47- درصد فراوانی سوال چهل و دوم بر حسب جواب ها 110

4-48- درصد فراوانی سوال چهل و سوم بر حسب جواب ها 111

4-49- درصد فراوانی سوال چهل و چهارم بر حسب جواب ها 112

4-50- درصد فراوانی سوال چهل و پنجم بر حسب جواب ها 113

فهرست نمودار

عنوان صفحه

4-51- درصد فراوانی سوال چهل و ششم بر حسب جواب ها 114

4-52- درصد فراوانی سوال چهل و هفتم بر حسب جواب ها 115

4-53- درصد فراوانی سوال چهل و هشتم بر حسب جواب ها 116

4-54- درصد فراوانی سوال چهل و نهم بر حسب جواب ها 117

4-55- درصد فراوانی سوال پنجاه ام بر حسب جواب ها 118

فهرست اشکال

عنوان صفحه

2-1- رابطه بین خودارزیابی بر اساس مدل EFQM و بلوغ 34

2-2- یکپارچه سازی مدل EFQM با برنامه ریزی کسب و کار سازمان 35

2-3- اجزا مدل EFQM و ارتباط آنها با همدیگر 36

2-4- رابطه دایم «برنامه ریزی عمل، آزمون و اقدام» 37

2-5- چرخه رادار 38

2-6- شماتیک مدل EFQM در یک نگاه 40

1-9-2-8-نتایج جامعه 21

1-9-2-9-نتایج کلیدی عملکرد 21

1-10- مدل تعالی سازمانی در ایران 21

2-1- مقدمه 24

2-2- تعریف تعالی سازمانی 25

2-3- مزایای مدل تعالی سازمانی 25

2-4- جایزه ملی کیفیت و تکامل مدل های سرآمدی کسب و کار 26

2-5- مدیریت کیفیت و مدل سرآمدی EFQM در اروپایی 30

2-6- مدیریت کیفیت و مدل سرآمدی EFQM در ایران 31

2-7- خود ارزیابی 33

2-8- مزایای خود ارزیابی 33

2-9- خود ارزیابی در مدل EFQM 33

2-10- مدل سرآمدی EFQM در یک نگاه 35

2-11- منطق و معیارها 36

2-12- منطق رادار (RADAR) 37

2-13- تشریع معیارها و نکات در مدل EFQM و نحوه امتیاز دهی به آنها 39

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1- مقدمه:

مدل تعالی سازمانی یک مدل نظام مند و غیر تجویزی است که به ارزیابی درونی واقعیات، فرایندها و نتایج می پردازد. مهمترین مزیت این مدل شناساندن نقاط قوت و ضعف سازمان و کارکنان سازمان می باشد که این مدل سرآمدی به عنوان چارچوبی اولیه برای ارزیابی و EFQM (European Foundation for Quality Management) بهبود سازمان ها معرفی شده است. طراحی این مدل، به صورت جدی از سال 1989 آغاز شد و مدل تعالی سازمانی یا سرآمدی در سال 1991 معرفی گردید. این مدل به سرعت مورد توجه شرکتهای اروپایی قرار گرفت و مشخص گردید که سازمان های بخش عمومی و صنایع کوچک هم علاقه دارند از آن استفاده کنند. در سال 1995 ویرایش مربوط به بخش عمومی و در سال 1996 مدل مربوط به سازمان های کوچک توسعه داده شد. اگر چه این مدل همواره توجه و بازبینی بنیاد کیفیت اروپا قرار داشته است، اما بازبینی که منجر به تغییراتی در مدل گردید در سال 1999 اتفاق افتاد. مهمترین تغییرات عبارت بودند از توجه بیشتر به رویکردهایی که می توانست نتایج مربوط به مشتریان را به دنبال داشته باشد. در سال 2001 مدل سازمان های کوچک و متوسط با مدل سرآمدی EFQM هماهنگی بیشتری پیدا کرد و تحت نام مدل سرآمدی، ویرایش سازمان های کوچک و متوسطEFQM معرفی گردید. در سال 2003 ویرایش جدیدی از مدل ارائه شده است که نسبت به ویرایش سال 1999 دارای تغییرات قابل ملاحظه ای در زیر معیارها و نکات راهنماست (نجمی و حسینی، 1383). مدل تعالی EFQMمشابه سایر مدل های جایزه ای همچون جایزه کیفیت ملی مالکوم بالدریج (Baldrige) در آمریکا و جایزه دمینگ در ژاپن- بر مبنای خودارزیابی (Self assessment) قرار دارد. خودارزیابی به بررسی منظم گسترده فعالیت ها و نتایج سازمان براساس معیارهای مدل، اشاره دارد (Michael et al., 2004).

مدل تعالی سازمانی EFQM یک روش کامل و کل گرا جهت اطمینان از موفقیت بلند مدت را فراهم می آورد. این مدل یک ابزار تشخیص برای خودارزیابی سلامتی حال حاضر سازمان است. از طریق خود ارزیابی سازمان بطور موثرتری می تواند در میان فرصت ها، تخصیص منابع و برنامه های کسب و کار واقعی تولیدی، توزان برقرار کند. تحقیقات نشان می دهند که کاربرد مدل سرآمدی در سازمان های بخش خصوصی نسبت به سازما نهای بخش عمومی، موفقیت آمیزتر است (Osseo-Asare and Longbottom, 2002).

مدل تعالی یا سرآمدی شامل یک چهارچوب نه معیاری است که فرض می کند رویکرد متفاوتی جهت رسیدن به تعالی مورد نظر وجود دارد. این رویکرد مصمم است تا چشم اندازی جهانی از مفاهیم مدیریت را ایجاد کرده که در برگیرنده حوزه هایی چون مدیریت استراتژیک یا اطلاعات و سیستم های منابع انسانی باشد (Ruiz-Castillo and Fernández-Ortiz, 2005).

مدل سرآمدی جایزه ملی کیفیت ایران با الگوگیری از آخرین ویرایش مدل سرآمدی کسب و کار بنیاد مدیریت کیفیت اروپا (EFQM) طرح ریزی شده است. این مدل ساختاری غیر تجویزی داشته و از 9 معیار اصلی (criteria) و 32 معیار فرعی (sub-criteria) تشکیل شده است، معیارهای توانمند ساز بررسی می نمایند که سازمان چه کارهایی را انجام می دهد و معیار های نتایج نیز به دنبال آن هستند که بررسی نمایند که سازمان به چه دستاوردها و نتایجی نایل گشته است (جایزه ملی بهره وری و تعالی سازمانی، 1384).

مدلهای تعالی سازمانی یا سرآمدی کسب و کار بعنوان ابزار قوی برای سنجش میزان استقرار درسازمان های مختلف به کار گرفته می شوند. با بکارگیری این مدلها سازمان ها می تواند از یک سو میزان موفقیت خود را در اجرای برنامه های بهبود در مقاطع مختلف زمانی ارزیابی قرار دهند و از سوی دیگر عملکرد خود را با سایر سازمان ها به ویژه بهترین آنها مقایسه کنند. مدلهای سرآمدی کسب و کار پاسخی است به این سوال که سازمان برتر چگونه سازمانی است؟ چه اهدافی و مفاهیمی را دنبال می کند و چه معیارهایی بر رقبای آنها حاکم هستند؟ امروز اکثر کشورهای دنیا با تکیه براین مدلها جوایزی را در سطح ملی و منطقه ای ایجاد کرده اند که محرک سازمان ها و کسب و کار در تعالی، رشد و ثروت آفرینی است. مدلهای تعالی با محور قراردادن کیفیت تولید (کالا یا خدمات) و مشارکت همه اعضا سازمان می تواند رضایت مشتری را جلب و منافع ذینفعان را فراهم نموده و در عین حال یادگیری فردی و سازمانی را با تکیه بر خلاقیت و نوآوری تشویق و ترویج کنند.

1-2- بیان مسئله:

سازمانها همواره علاقمندند ارزیابی کنند که “چگونه هستند” زیرا چنین تصور می شود که اگر بدانیم چگونه ایم می توانیم برای آینده برنامه ریزی کنیم وتصمیم بگیریم که “چگونه باشیم” (نجمی و حسینی، 1383،65). با گسترش و پیچیدگی اهداف، فرایندها و ساختار سازمانی در صحنه رقابت، سازمان هایی قادر به بقای خود هستند که نسبت به انتظارات و خواسته های مشتریان و ذینفعان پاسخگو باشند، همچنین به سود آوری و ثروت آفرینی به عنوان شاخص ها کلیدی و برتر سازمانی توجه کنند. در هر سازمان، مدیران نگران نتایج فعالیت های خود هستند و به دنبال راهکارهایی برای بهبود عملکرد سازمان بوده و معمولاً سعی می کنند از طریق سیستم های اندازه گیری عملکرد بر فعالیت های سازمان نظارت داشته و پیگیریهای متناظر را انجام دهند (بهبودی، 53،1388). آنچه به عنوان سوال بزرگ فراروی سازمانها قرار دارد این است که با چه ابزاری و چگونه می توان ضمن بررسی موارد مختلف به شکل جامع تمام نقاط قوت و حوزه های قابل بهبود را شناسایی و خود را برای حضوری موفق در عرصه رقابت آماده کرد (جعفری قوشچی، 70،1384 ).

در نگرش نوین رشد و توسعه بهبود و نگاه به آینده مورد توجه است و برای ارزیابی علل مختلفی بیان شده است که عبارتند از :

  • شناسایی موقعیت
  • ارزیابی مشخص می کند که مشکل در کجا وجود دارد وکجا ها نیاز به بهبود دارد.
  • ارزیابی عملکرد سازمان ها را کمک می کند تا فرایندهایش را به خوبی بشناسد و به شناخت برسد که چه چیزی را می دانند و چه چیزی را نمی دانند.

روش های مختلفی برای ارزیابی عملکرد سازمانها وجود دارد که هرکدام مزایا و معایب خود را دارند اگر بتوان رویکرد یکسانی را بین شرکت ها و سازمانها ی مختلف به اجرا گذاشت در این صورت امکان مقایسه نسبی بین آنها نیز فراهم خواهد شد، این رویکرد باید نگاهی به سیستمی و جامع به تمامی حوزه های عملکرد یک سازمان داشته باشد و کلیه ورودیها، فرایندهای اجرایی، برون دادها و نتایج حاصل از فعالیت سازمان و تاثیر هریک از آنها بر دیگری را در نظر بگیرد. یکی از بهترین روش های ارزیابی سازمانی، خود ارزیابی است که در مدل EFQM با مدل تعالی سازمانی به آن توجه ویژه ای شده است (نجمی و حسینی 1383،65). در کشورهای مختلف از جمله کشور ما این مدل بعنوان مدل ارزیابی عملکرد سازمانها عارضه یابی و تعالی سازمانی شناخته شده است.

با توجه به اینکه مدیران و دست اندرکاران شرکتهای صنعتی کوچک و بزرگ شهرک صنعتی میاندوآب در بی اطلاع از عملکرد خود می باشند و همچنین یکی از اهداف آنها دستیابی به تعالی سازمانی است لذا در تحقیق سعی خواهد شد عملکرد شرکتهای صنعتی کوچک و بزرگ شهرک صنعتی میاندوآب بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بر این منظور عملکرد براساس مدل تعالی سازمانی EFQM با معیارهای نه گانه (رهبری، فرایندها، خط مشی، کارکنان، مشارکتها و منابع، نتایج کارکنان، نتایج جامعه، نتایج مشتری و نتایج کلیدی عملکردی) ارزیابی خواهند شد.

1-3- اهمیت تحقیق:

دستاوردهای بالغ بر 50 سال تجربه برنامه ریزی توسعه، شرایط خطیر کنونی اقتصاد ایران به ویژه ازنظر روند نگران کننده عرضه و تقاضای نیروی کار، روند نگران کننده و نزولی سرمایه گذاری در بخشهای مولد اقتصاد در کنار حجم عظیم منابع و امکانات موجود اما بلا استفاده در سطح کشور و بالاخره روند جهانی شدن اقتصاد هریک به نوعی و با منطق خاص خود نشان دهنده این واقعیت است که راه منحصر به فرد موفق برای رویایی فعال و ثمر بخش با چالش های موجود جهانی شدن، سامان دادن برنامه چهارم توسعه کشور بر پایه اصول و موازین بهره وری است، برنامه ای که در آن به جای اتخاذ رویکرد تزریق مستمر و فزایند ارز و ریال برکارآمدسازی نحوه استفاده از منابع تاکید می گردد و با توجه به این امر و همچنین نگرانی صنایع و سازمان های اقتصادی کشور از پیوستن به تجارت جهانی و طرح سوالاتی که آیا سازمان های صنعتی کشور ما توان رقابت دراین فضا را دارند؟ در چه معیارهایی ضعیف هستیم؟ سازمان ما چگونه بایستی باشند که در رقابت پیروز میدان باشیم؟ و تفاوت سازمان ما با یک سازمان سر آمد و متعالی در مقیاس جهانی چیست؟ دلائلی است که موجب شد موسسات اقتصادی کشورمان به دنبال الگوهایی از سازمان های موفق در امر کسب و کار باشند، سازمان هایی که نیازهای اصلی جامعه را به بهترین نحو برآورده می کند و در این راه سرآمد دیگر سازمان ها هستند و می دانند در فضای رقابتی برای رشد، ماندگاری و برتری، چگونه باید عمل کنند.

در این راستا، مطالعات متعددی در زمینه شناسایی و اشاعه عوامل کلیدی موفقیت سازمان ها به منظور بهبود عملکرد آنها صورت گرفت که جوایز ملی کیفیت و مدل های سرآمدی کسب و کار دمینگ، بالدریج و EFQM و سازمانی حاصل این مطالعات و تحقیقات است. اگر چه مدل های دمینگ، بالدریج و EFQM معروف ترین مدلهای سرآمدی کسب و کار هستند ولی مدل های خاص دیگری در کشورهای دیگر توسعه داده شده که از مدلهای فوق الذکر الهام گرفته است.

تغیرات سریع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در آستانه قرن بیست و یکم، تغییر نقش دولتها از تصدگری مستقیم به نقش های هدایتی و ارشادی، ترویج فرهنگ رقابت پذیری، وضع قوانین سخت گیرانه بر علیه انحصار طلبی و فعالیت های ضد رقابتی، از عوامل اصلی در تلاش سازمان ها برای حفظ برتری و حضور موفق در صحنه های رقابت ملی و بین المللی می باشد اما آنچه که بعنوان سوال چالش برانگیز مطرح می باشد، این است که چگونه می توان در این مسیر بی انتها، بدون ارزیابی وضعیت موجود در شناخت نقاط قوت و حوزه های قابل بهبود، برای رسیدن به نیروی انسانی توانمند، قدم گذاشت؟

بدیهی است رویکردهای مختلفی جهت مهیا شدن برای این حرکت حیاتی وجود دارد، اما نباید فراموش کرد که آنچه عامل اصلی در انتخاب این راهکارها می باشد، جامعییت، نظام مندی، پویایی، روزآمدی و پشتوانه های حمایتی آنها به علمی و مدیریتی می باشد. در همین راستا مدل های تعالی سازمانی بعنوان ابزاری قوی در پاسخگوی به این نیاز سازمان ها از موفقیت چشمگیری برخوردار بوده و توانسته تا حدود زیاد در آسیب شناسی سازمانی و تعیین مسیر حرکت جهت دسترسی به تعالی منابع انسانی مورد استفاده قرار گیرند مدل تعالی سازمانی EFQM به گونه ای طراحی شده است که هم به عنوان ابزار مناسبی برای مسابقات و هم برای آسیب شناسی و طراحی برنامه ها توسعه سازمانی کاربرد دارد (رحمتی، 1385، 4-3).

معرفی مدل تعالی سازمانی به جامعه مدیریتی کشورمان طی چند سال اخیر صورت پذیرفته است. با استقبال گسترده مدیران مواجه شده است. بسیاری از سازمان ها در ابتدا با شک و تردید به آن می نگریستند و این اندیشه که این مدل ها ریشه های غربی و خارجی دارند و تناسبی با سازمان های ما ندارند. بعضا به عنوان یک مانع مطرح می شده است. اما به تدریج پس از کسب آشنایی بیشتر با این مدل ها به کار گرفتن آنها در ارزیابی سازمان ها، این مدیران به نتایج ملموسی دست یافتند و اینک دریافته اند که به کمک آنها می توانند برنامه های بهبود خود را تعریف کنند و باجرای آنها به سمت تعالی سازمان خود حرکت کنند.

مدل تعالی سازمانی، بعنوان ابزاری قوی برای شناخت نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود سازمان ها شناخته شده است و به عنوان یک چارچوب منسجم و به هم تنیده می تواند سیستم مدیریتی سازمان ها را نیز تعریف کند و مدیران را در به کار گیری تکنیک های مدیریت یاری دهد (غلامی و نورعلیزاده، 1387، 7).

همچنین مدل EFQM به دلایل متعددی از جمله دلائل زیر، اهمیت بیشتری برای صنایع و سازمان ها پیشتاز در کشور ما دارد.

  1. تحقیقات نشان می دهد که این مدل در سطح جهان، بیش از دیگر مدل ها به عنوان مدل مرجع جوایز ملی انتخاب شده است.
  2. از آنجا که این مدل در اکثر کشورهایی به عنوان مدل مرجع انتخاب شده است، امکان الگوبرداری از طیف وسیعی از سازمان ها در کشورهای مختلف اروپایی با شرایط و ویژگی های متفاوت وجود دارد و امکان مراجعه و بازدید از سازمان های سرآمد در برخی از این کشورها مثل ترکیه برای متخصیص کشور ما آسانتر است.
  3. روابط کشور ما با کشورهای اروپایی، عموما روابط خوبی بوده است که امکان انتقال دانش و استفاده مستقیم از خبرگان این مدل را برای سازمان ها ایرانی فراهم می کند.
  4. دیدگاه سیستماتیک قوی، توجه دقیق به مدیریت مبتنی بر فرایندهای سازمانی و نتیجه گرایی مدل EFQM، برای سازمان های ایرانی که معمولا در این حوزه ها با مشکلات جدی ربرو هستند، بسیار آموزنده و اجرایی است. مدلی که مبنای ارزیابی عملکرد و اهدای جایزه ملی بهره وری و تعالی سازمانی در بخش صنعت و معدن ایران قرار گرفته است منطق بر مدل EFQM است (نجمی و حسینی، 1383، 1).

مدل تعالی، ابزاری جهت سنجش میزان استقرار سیستمها در سازمان و خودارزیابی و راهنمایی است که مسیر فعالیت مدیران را برای بهبود عملکرد شناسایی و تعیین می کند. بنابراین پیام کلیدی مدل تعالی متکی بر پاسخ دادن به دو سوال است که چگونه این مدل بعنوان یک ساختار مدیریتی مناسب و منطقی شناسایی می شود و چه کسانی می توانند در این زنجیره ارتباط و تعاملات نقش اساسی را ایفا کند. سطح اول این مدل اهداف کلی و در سطح بعدی اهداف کلی، به درجات و مقیاس های کمی و قابل انداره گیری تجزیه و تبدیل می شود. در این تحقیق برای اینکه عملکرد واحد های صنعتی کوچک و متوسط بهبود یابد نیاز است عملکرد موجود آن ارزیابی گردد تا از این طریق نقاط ضعف و قوت آن شناسایی گردد در جهت این هدف عملکرد واحدهای کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب بر اساس مدل تعالی سازمانی ارزیابی می گردد و راهکارهایی در جهت بهبود وضعیت آن ارائه می گردد.

1-4- فرضیه های تحقیق:

1-4-1- فرضیه اصلی:

بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب بر اساس مدل تعالی سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.

1-4-2- فرضیه های فرعی:

  1. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب وحوزه رهبری سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
  2. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد خط مشی و استراتژی سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
  3. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد منابع انسانی رابطه معنی داری وجود دارد.
  4. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد شرکای تجاری و منابع سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
  5. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد فرایندهای سازمانی رابطه معنی داری وجود دارد.
  6. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد نتایج مربوط به مشتری رابطه معنی داری وجود دارد.
  7. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و بعد نتایج مربوط به کارکنان رابطه معنی داری وجود دارد.
  8. بین برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک ومتوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و حوزه نتایج جامعه رابطه معنی داری وجود دارد.
  9. بین برنامه های ارتقاء واحد های صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب و حوزه نتایج کلیدی عملکرد رابطه معنی داری وجود دارد.

1-5- اهداف تحقیق:

1-5-1- هدف اصلی تحقیق:

شناسایی و رتبه بندی برنامه های ارتقاء واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در شرکت های صنعتی شهرک صنعتی میاندوآب بر اساس مدل تعالی سازمانی EFQM می باشد که در این راستا 9 هدف فرعی در حوزه تعالی سازمان نیز پاسخ داده خواهد شد.

1-5-2- اهداف کاربردی تحقیق عبارتند از:

  1. شناسایی نقاط ضعف و قوت شرکت های صنعتی کوچک و متوسط صنعتی بر اساس مدل تعالی سازمانی
  2. شناسایی حوزه های قابل بهبود برای ارتقاء رتبه شرکتها.
  3. ارائه پیشنهادهایی به منظور ارتقاء رتبه شرکت های صنعتی کوچک و متوسط بر اساس مدل تعالی سازمانی
  4. ارائه راه کارهایی برای بالا بردن مدیریت تعالی سازمانی شرکتهای صنعتی کوچک ومتوسط برای ارتقاء این شرکت ها.
  5. کمک به بهره بری بیشتر با شاسایی نقاط قابل بهبود شرکت های صنعتی کوچک ومتوسط وکمک به اقتصاد کشور .

با توجه به شرایط روز، نیازهای متغییر مشتریان و تمام ذینفعان، تلاش رقبا برای حضور موفق و قوانین و مقررات جدید که به طور مستمر در حال دگرگونی هستند، نمی توان با اتکاء به روش های سنتی حضوری موفق در صحنه رقابت ملی داشت، لذا ضرورت استفاده از الگوهایی که بتوانند ضمن ارزیابی وضعیت موجود سازمانها و تشخیص نقاط قوت و نواحی قابل بهبود، مبنای صحیحی جهت برنامه ریزی استراتژیک ایجاد نمایند، بیش از هر زمان دیگری احساس می شود در همین راستا مدل تعالی سازمانی به عنوان ابزاری قوی در پاسخگویی به این نیاز سازمانها از موفقیت چشمگیری برخوردار بوده و توانسته تا حدود زیادی در آسیب شناسی سازمانی و تعیین مسیر حرکت جهت دسترسی به تعالی منابع انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

تعالی سازمانی تبدیل به مدلی شده است که سازمان های تجاری و خدمات رسانی و صنعتی اعم از دولتی و غیر دولتی مجبور به ارتقای همه جانبه خود بر اساس آن هستند. بنگاه هایی که هر چه زودتر خود با مدل های مربوط به تعالی سازمانی به تعالی دست نیابند، به حکم مطالعات و تجربیات جهانی، محکوم به حذف و فنا هستند. بنابراین با توجه به قانون چهارم توسعه کشور، دولت موظف شده است که با تحلیل وضع موجود صنایع در طرح نوسازی، تحلیل مطالعات راهبردی توسعه صنعتی، محاسبه شاخصهای بهره وری و فرایند جایزه ملی بهره وری و تعالی سازمانی، جایگاه خوبی را برای شناخت واقعی نقاط ضعف و قوت صنایع ایران ایجاد کند (فرقانی، 80،1385).

مدل تعالی سازمانی در بخش صنعت و معدن ایران به عنوان ابزاری قوی برای شناخت نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود سازمان ها شناخته شده است و به عنوان یک چارچوب منسجم و به هم تنیده می تواند سیستم مدیریتی سازمان ها را نیز تعریف کند و مدیران را در به کارگیری تکنیک های مدیریتی یاری دهد (غلامی و نور علیزاده، 7،1387).

موضوع اصلی در تمام تجزیه و تحلیل های سازمانی، عملکرد است و بهبود عملکرد مستلزم اندازه گیری است از این رو سازمانی بدون سیستم ارزیابی عملکرد قابل تصور نیست. در این تحقیق سعی خواهد شد، برای ارتقاء واحد های صنعتی کوچک و متوسط شهرک صنعتی میاندوآب عملکرد موجود ارزیابی گردد تا راهکارهایی در جهت بهبود وضعیت آنها ارائه گردد.

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

تعداد صفحات : 

قیمت :  40 هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 parsavahedi.t@gmail.com

[add_to_cart id=159302]

—-

پشتیبانی سایت :       

*         parsavahedi.t@gmail.com

Share